Het is een van de mooiste wandelgebieden in Nederland: de hellingen van de Oosterbeekse landgoederen in combinatie met de open uiterwaarden van de Rosandepolder. Geen wonder dat er veel routemogelijkheden zijn, waaronder het fraaie Rosande klompenpad, dat landgoederen, uiterwaarden, een spannende spoorbrug en een romantische bedstee aan z’n wandelketting rijgt.
Romantiek en Hemelse Berg
Het is pure romantiek, dat eerste stuk, want al slingerend wandel je langs watervalletjes, die ruisend en bruisend uitkomen in verstilde vijvers, waar het water zich bewegingsloos naar het laagste punt beweegt en dan weer klaterend een niveautje lagergaat. Onnederlands, zeg je dan, en dat klopt, want geïnspireerd op Engelse landschapstuinen waarin de natuur zwelgt in romantische en lieflijke beelden. Eerst wandel je door de Hemelse Berg 1, dan de Oorsprong 2, en bij die tweede stuit je op het harde gezicht achter de romantiek: de Slag om Arnhem in 1944, waarbij het landhuis werd verwoest. Dat contrast van het lieflijke landschap en de wreedheid van oorlog is hier gladgestreken, schoonheid overheerst.
Spreng
Soms zijn het maar korte stroompjes, komen ze uit een bron die diep in de helling is uitgegraven: de sprengkop 3 – als grondwaterbeekje stromen ze door een dal met hoge hellingen kristalhelder naar beneden. Van oorsprong niet met romantische ideeën aangelegd, maar puur functioneel. Om water voor molens aan te voeren die graan moesten malen of olie persen, later bleken ze ideaal om in de landschappelijke tuinontwerpen op te nemen.
Oude kerk
Al dalend sta je ineens aan de rand van de uiterwaard en kijk je uit over een Hollands rivierenlandschap. Het smalle pad ligt op de grens, want links de heuvels, het zand, de bossen en rechts het rivierenland, vlak en eindeloos, klei en wei. Precies op die rand staat ook de oude kerk 4, een gevelsteen geeft weer hoe hoog het water ooit kwam. Het schip is meer dan duizend jaar oud, robuust en sober heeft ie al die jaren standgehouden.
Rosande
In de Rosandepolder slingert het weggetje langs verweerde wilgen. Eeuwenoud is dit landschap, door het waas van het verleden ratelt in de verte de moderne tijd over de spoorbrug – trein na trein, het zijn er wel twintig per uur die Arnhem en Nijmegen met elkaar verbinden. Die brug overspant de Rijn, maar de rivier zelf blijft een vermoeden, wie geluk heeft ziet de top van een scheepsmast door het land schuiven.
Steile hellingen
In de ijstijd schoof de enorme kracht van het landijs de heuvels van de Veluwe bijelkaar. Daarna kwam het tijdperk van de afbraak, waarin de rivier een hoofdrol speelt. Soms kan het water gevaarlijk hoog worden, stroomt de uiterwaard vol en vreet de kracht van het stromende water de heuvels aan. Gevolg: steile hellingen, waar uiterwaard en Veluwe aan elkaar grenzen. Om nieuwe slijtage te voorkomen en om toekomstige hoogwatergolven te weerstaan is een nieuwe opening 5 in de spoordijk gemaakt: ruimte voor de rivier!
Wilde haver en wijn
Terug op de stuwwal wandel je langs velden met wilde haver en een wijngaard 6, ze zijn een voortzetting in 21e-eeuwse vorm van vroegere landbouwactiviteiten. De wilde haver is goed voor de biodiversiteit, de wijngaard levert biologisch geteelde druiven, waar witte wijnen van worden gemaakt.
Mariëndaal
Als een vlucht uit het heden naar een romantisch, zoet verleden ligt daar Mariëndaal met z’n vijvers, z’n sprengen en natuurlijk z’n geweldige berceau, de Groene Bedstee 7, een door beuken omgeven wandelgang, waar adellijke dames beschermd tegen de zon een wandelingetje konden maken. De huid moest blank blijven en de beschutte ligging was natuurlijk ook ideaal voor verborgen vrijages en prille liefdes.
Leed
Hogerop wordt het landschap wat gewoner, je wandelt over een plateau met beukenlanen en grote akkers, geen water meer te zien. De afnemende romantiek eindigt in de verschrikking van oorlog, de Airborne begraafplaats 8 waar 1754 militairen begraven liggen, gevallen in 1944 in de strijd om de Rijnbruggen. Market Garden dook onderweg al eerder op, als contrast met het lieflijke landschap, maar hier is het leed van oorlog geaard.
Oorlog
Nog niet zo lang geleden leek zo’n militaire begraafplaats iets van een ver verleden, iets wat niet meer voorkwam: oorlog. Hoe anders is het nu, vrede is minder vanzelfsprekend en als het misgaat weet je dat kruizen dicht opeen zoals hier het gevolg zullen zijn. Beklemmend idee dat je liever zo ver mogelijk de toekomst in duwt (kop in het zand?), zodat de romantiek van het intieme landgoederenlandschap en de openheid van Rosandes uiterwaarden de meeste ruimte krijgen (en behouden).
INFORMATIE
KLOMPENPAD De route volgt Klompenpad Rosande, meer informatie op Klompenpad Rosande.
GPS Het GPS-bestand haal je binnen door te klikken op: routeyou-rosandepad-oosterbeek.
START EN FINISH Met de trein: station Oosterbeek; met de auto: vanaf de parkeerplaats van Airbornemuseum Hartenstein.
MARKERING De bruinrood (marroon) gekleurde bordjes van het Rosandepad.
LENGTE 13 km
HOOG WATER Bij hoog water kun je niet door de Rosandepolder, volg dan de Benedendorpseweg en pak de hoofdroute na 1,4 km op door voor het spoorwegviaduct linksaf te slaan.
VERHARD/ONVERHARD Ruim driekwart is onverhard.
NATTE TIJDEN In de Rosandepolder kan het voorbij de camping erg modderig zijn.
HONDEN Aan de lijn.
HORECA In Oosterbeek; in het kampeerseizoen (rond 10 april tot eind september) bij camping Oosterbeeks Rijnoever. Op maandag en dinsdag gesloten, maar in het vakantieseizoen ook op dinsdag open.
PICKNICK Bankjes in overvloed, maar minder in de Rosandepolder. Daar vind je camping Oosterbeeks Rijnoever.
TREIN Station Oosterbeek is een goed startpunt. Zie ns.nl voor treintijden.
PARKEREN De parkeerplaats aan de J.J. Talsmalaan 2, Oosterbeek (tevens de parkeerplaats van Airborne Museum Oosterbeek).
REAGEREN? Stuur een berichtje aan Wim ten Brinke.
NIEUWSBRIEF Op de hoogte blijven van nieuwe berichten? Meld je aan voor mijn NIEUWSBRIEF.
